OPC Server คืออะไร

OPC Server คืออะไร และใช้งานอย่างไร

OPC Server เป็น software สำคัญในระบบอัตโนมัติอุตสาหกรรม ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการสื่อสารระหว่างอุปกรณ์ต่างยี่ห้อ ทำให้สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลได้โดยไม่ต้องพึ่งพาโปรโตคอลเฉพาะยี่ห้อ

ปัญหาที่ OPC Server แก้ไข

ในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เรามักพบปัญหา:

• Controller หลายยี่ห้อ - Siemens, Mitsubishi, Omron, Allen-Bradley ใช้โปรโตคอลต่างกัน
• การเชื่อมต่อซับซ้อน - Server ต้องสื่อสารกับ Controller แต่ละตัวด้วยภาษาที่ต่างกัน
• ความยุ่งยากในการบำรุงรักษา - ต้องเขียนโปรแกรมแยกสำหรับแต่ละยี่ห้อ

OPC Server เข้ามาแก้ปัญหานี้ โดยทำหน้าที่เป็นล่ามที่เก่งมาก สามารถพูดคุยกับเครื่องจักรได้ด้วยภาษาใดก็ได้

ความหมายของ OPC

นิยามสมัยใหม่

OPC = Open Platform Communication

• มาตรฐานที่สร้างโดย OPC Foundation (อเมริกา)
• รองรับการทำงานบนทุก Platform (Windows, macOS, Linux)

นิยามสมัยเก่า

OPC = OLE for Process Control

• OLE = Object Linking and Embedding (เทคโนโลยีจาก Microsoft)
• ใช้เฉพาะบน Windows เท่านั้น

ประเภทของ OPC

OPC Classic

• พึ่งพาเทคโนโลยี DCOM ของ Microsoft
• ทำงานได้เฉพาะ Windows
• ใช้งานในระบบเก่า

OPC UA (Unified Architecture)

• ไม่พึ่งพา DCOM
• รองรับหลาย Platform
• มาตรฐานสมัยใหม่ที่แนะนำ

แหล่งที่มาของ OPC Server

แบบ Free (Open Source)

เหมาะสำหรับผู้ที่มีความรู้ Programming ระดับสูง

ภาษาที่รองรับ:

• C++
• C#
• Java
• Python

ตัวอย่าง Library:

// UA .NET Standard Library
// สำหรับการพัฒนา OPC UA Client/Server

ข้อดี:

• ไม่เสียค่าใช้จ่าย
• ปรับแต่งได้ตามต้องการ

ข้อเสีย:

• ต้องมีความรู้ Programming สูง
• ใช้เวลาในการพัฒนานาน

แบบมี License

เหมาะสำหรับการใช้งานจริงในโรงงาน

แบรนด์ที่แนะนำ:

• Kepware
• Matrikon
• ICONICS

ข้อดี:

• ใช้งานง่าย
• มี Technical Support
• มี Trial Version ให้ทดลอง

ข้อเสีย:

• มีค่าใช้จ่าย 10,000-100,000++ บาท
• บาง Software มี Trial Version แต่มีข้อจำกัด (รัน 2 ชั่วโมงต้อง Restart)

การตัดสินใจใช้ OPC Server

เหมาะสำหรับ

1. องค์กรขนาดใหญ่ ที่มีเครื่องจักรหลายยี่ห้อ
2. ระบบที่ซับซ้อน ต้องการเชื่อมต่อหลาย Controller
3. การลงทุนระยะยาว เพื่อประหยัดเวลาในการพัฒนา

ทางเลือกอื่น: ใช้โปรโตคอลมาตรฐานกลาง

หากไม่ต้องการใช้ OPC Server สามารถใช้ Modbus แทน:

Controller A (Modbus) <-> Modbus Client <-> Central Server
Controller B (Modbus) <-> Modbus Client <-> Central Server  
Controller C (Modbus) <-> Modbus Client <-> Central Server

ข้อกำหนด:

• อุปกรณ์ทุกตัวต้องรองรับ Modbus
• ระบบจะเรียบง่ายกว่า แต่มีข้อจำกัดในการขยายระบบ

เคล็ดลับการเลือกใช้

1. ประเมินความซับซ้อนของระบบ - หากมี Controller น้อยกว่า 3 ตัวและเป็นยี่ห้อเดียวกัน อาจไม่จำเป็นต้องใช้ OPC Server
2. พิจารณาอนาคต - หากมีแผนขยายระบบ OPC Server จะช่วยลดความซับซ้อนในการเพิ่ม Controller ใหม่
3. งบประมาณ vs เวลา - หากมีงบประมาณจำกัดแต่มีทีมพัฒนา ให้เลือกแบบ Open Source

สรุป

OPC Server คือ software ตัวกลางที่ทำหน้าที่เป็นล่าม สามารถสื่อสารกับเครื่องจักรหลายยี่ห้อได้ด้วยภาษาที่ต่างกัน เหมาะสำหรับระบบที่มี Controller หลากหลายยี่ห้อ และต้องการความยืดหยุ่นในการขยายระบบในอนาคต การเลือกใช้ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของระบบ งบประมาณ และความสามารถของทีมงาน